W Polsce bocianów już nie ma

Materiał informacyjny
50 tys. par bocianów białych w Polsce stanowi 25% światowej populacji tego gatunku.

Jesień przyszła z dnia na dzień i zaznaczyła swoją obecność niską temperaturą i deszczem, chociaż jeszcze w ostatni piątek aura była iście letnia. Bociany dawno odleciały na południe i wszystkie symbole gorących dni zniknęły nie pozostawiając nadziei co do daty w kalendarzu. Wyjątkowo ciepłe lato rozpieszczało nas bardzo długo, ale dla bocianów – ptaków, które zwiastują zmiany pór roku, było ono nietypowe jak na powszednią bytność w naszym kraju.

W tym roku ornitolodzy zaobserwowali niezwykle wczesny odlot bocianów białych. W dolinie Bugu pierwsze sejmiki bocianie miały miejsce już pod koniec lipca, a stada ptaków odleciały 1 sierpnia, czyli dwa tygodnie przed terminem! Jest to zjawisko dotąd nieobserwowane przez ornitologów. (…) Nie znamy przyczyn wczesnego odlotu bocianów, możemy tylko snuć teorie co je spowodowało. Długie, gorące i suche lato, które trwa już od maja sprzyjało ptakom. W szczególności bociany białe miały dobre warunki do żerowania i wychowania młodych. Kilkudniowe okresy chłodu i deszcze mocno osłabiają pisklęta, w takich okresach rodzice z trudem zdobywają pokarm, a muszą jeszcze dogrzewać młode na gnieździe. Wiele ptaków ginie wówczas z wychłodzenia. Dzięki dobrej pogodzie młode szybko wyrosły i opanowały sztukę latania. Możliwe, że kiedy ptaki spełniły już swoje rodzicielskie obowiązki, po prostu zgromadziły się na ostatnie wspólne żerowanie, czyli tzw. sejmiki i po prostu odleciały czując zew natury i wznoszące prądy ciepłego powietrza, które sprzyjają szybowaniu. - powiedziała Gabriela Kułakowska z Polskiego Towarzystwa Ochrony Ptaków, Koordynator Projektu LIFE15 NAT/PL/000728 Dolina Omulwi i Dolnej Narwi.

W Polsce osiedla się co czwarty bocian biały z całej światowej populacji tego gatunku. Bociany spędzają w naszym kraju około 5 miesięcy, przylatując do nas na przełomie marca i kwietnia, odlatując pod koniec sierpnia. Ze swoich letnich lęgowisk w Polsce kierują się przez Cieśninę Bosfor i Izrael do Tanzanii, Kenii, Ugandy czy południowego RPA, gdzie spędzają zimę, aby po trwającej około 49 dni podróży powrócić ponownie do naszego kraju.

Bocian na swoje siedliska i żerowiska wybiera okolice trawiastych łąk, pól uprawnych i płytkich mokradeł. Unika terenów, gdzie znajdują się obszary krzewiaste i lasy oraz takich z wysoko porośniętymi trawami. Idealne dla niego są oczywiście dziewicze tereny lub żerowiska na pastwiskach. Niestety, takowych w Polsce jest coraz mniej. Spadek liczebności bociana białego na wybranych terenach Polski wiąże się z działalnością człowieka. Jest ona podyktowana głównie czynnikami ekonomicznymi, bez zachowania zasad zrównoważonego rozwoju na terenach wiejskich, a w szczególności tych naturalnie dziewiczych. Osuszanie bagien, regulacja rzek, przekształcenia łąk w uprawy, intensywne rolnictwo, czy brak miedzy pomiędzy polami, przyczyniają się do zmniejszających się areałów bocianich żerowisk i zmniejszania się populacji tego gatunku na wybranych terenach Polski. Kolejnym zagrożeniem dla tego gatunku, a w szczególności jego potomstwa, są linie energetyczne i porażenia prądem. Kolizyjność z liniami energetycznymi jest problemem występującym najczęściej w sąsiedztwie gniazda. Innym zagrożeniem związanym z instalacjami energetycznymi jest śmiertelność bociana białego na liniach niskich i średnich napięć oraz na stacjach transformatorowych, na których odległości między elementami przewodzącymi prąd o różnych napięciach lub między elementem pod napięciem i elementem uziemionym jest zbyt mała. Porażenia są zazwyczaj śmiertelne, a przedmiotem oddziaływania są głównie ptaki o dużej rozpiętości skrzydeł. Tylko na terenie woj. mazowieckiego w latach 2008–2010 ginęło na takich urządzeniach corocznie około 550 bocianów, co stanowi około 7% lokalnej populacji tego gatunku.

W Polsce o gatunek bociana białego i jego utrzymanie w naszym kraju dba program prowadzony przez Polskie Towarzystwo Ochrony Ptaków Ochrona bociana białego w dolinach rzecznych wschodniej Polski. Obejmuje on 10 obszarów Natura 2000, które położone są na terenie 4 województw: podlaskiego, mazowieckiego, warmińsko-mazurskiego, lubelskiego. Zaangażowanie i kompetencje PTOP zadecydowały o tym, że producent Oleju Wielkopolskiego wybrał Towarzystwo jako głównego partnera merytorycznego projektu Zatrzymaj bociana z Wielkopolskim.

W ramach współpracy Oleju Wielkopolskiego z PTOP odtwarzane są żerowiska tego gatunku na działkach należących do Towarzystwa w dolinie rzeki Narew, w okolicy miejscowości Kaczały. W tym rejonie gnieździ się kilkanaście par bocianów. Jest to 15 hektarów częściowo zakrzaczonych łąk, które dotychczas zarośnięte były trzciną i turzycami. Dzięki zaangażowaniu producenta Oleju Wielkopolskiego w lipcu i sierpniu tego roku na terenach tych było prowadzone wykoszenie trzciny oraz wycięcie krzewów. W efekcie przyniosło to odtworzenie bocianiego żerowiska.

Kolejnym działaniem, które wspiera Olej Wielkopolski w ramach współpracy z PTOP jest zabezpieczanie konfliktowych i zagrożonych gniazd tego gatunku. Producent Oleju Wielkopolskiego w ramach projektu Zatrzymaj bociana z Wielkopolskim wspiera zabezpieczenie 400 gniazd.

W ramach realizowanego projektu producent Oleju Wielkopolskiego uznał za niezwykle istotne badania, które mogą w przyszłości pomóc chronić ten gatunek w naszym kraju. Z tego względu PTOP otrzymało od Oleju Wielkopolskiego wsparcie w zakresie działalności badawczej. W ramach akcji Zatrzymaj bociana z Wielkopolskim zostanie sfinansowana analiza badań żerowisk, które pozwolą dowiedzieć się jakie tereny, bociany najbardziej preferują jako żerowiska. Drugim, które uzyskało wsparcie jest badanie nad żerowaniem bocianów samotnie i w obecności zwierząt gospodarkach – hipoteza zakłada, że liczba upolowanych zdobyczy, która przekłada się na lepszy sukces lęgowy, zależy od zdolności łowieckich bocianów, a te rozwijają się lepiej przy zwierzętach gospodarskich.

Ochrona żerowisk bocianich gwarantuje ich występowanie na danym terenie. Niestety, jest procesem bardzo żmudnym, wymagającym systematyczności i zrozumienia człowieka dla ładu natury. Co więcej, chęci jego poszanowania. Edukacja w zakresie ochrony tych symbolicznie polskich ptaków leży w interesie nas wszystkich. Pamiętajmy o tym, gdy przy kolejnym spacerze za miastem będziemy obserwować żerujące bociany na polu czy łące, a pod koniec lata podglądać je na słynnych sejmikach tworzonych przed odlotem na zimowiska w Afryce.

Więcej na temat:

Wybrane dla Ciebie

Powiązane

Więcej na temat:

Wykryliśmy, że nadal blokujesz reklamy...

To dzięki reklamom możemy dostarczyć dla Ciebie wartościowe informacje. Jeśli cenisz naszą pracę, prosimy, wyłącz Adblock na naszej stronie.

Dziękujemy za Twoje wsparcie!

Jasne, chcę odblokować
Przycisk nie działa ?
1.
W prawym górnym rogu przegladarki znajdź i kliknij ikonkę AdBlock. Z otwartego menu wybierz opcję "Wstrzymaj blokowanie na stronach w tej domenie".
krok 1
2.
Pojawi się okienko AdBlock. Przesuń suwak maksymalnie w prawą stronę, a nastepnie kliknij "Wyklucz".
krok 2
3.
Gotowe! Zielona ikonka informuje, że reklamy na stronie zostały odblokowane.
krok 3